Hleð......

Fjármálareglurnar sem voru teknar úr sambandi

Sagan um geiturnar þrjár er aðeins betur þekkt en sagan um fjármálareglurnar þrjár. Myndin er frá Ge…

FRÓÐLEIKUR
 
Sagan um geiturnar þrjár er aðeins betur þekkt en sagan um fjármálareglurnar þrjár. Myndin er frá Geitfjársetrinu á Háafelli.

Þegar efnahagskreppan sem kom í kjölfar heimsfaraldurs kórónaveirunnar skall á af fullum þunga þurfti að taka fjármálareglur stjórnvalda, sem setja ríkisstjórnum skorður þegar kemur að útgjöldum, úr sambandi. BSRB studdi þá aðgerð en kallaði um leið eftir því að reglurnar verði endurskoðaðar áður en þær taka gildi að nýju.

Þessar fjármálareglur komu til með lögunum um opinber fjármál frá 2015. Þar kemur fram að þegar ný ríkisstjórn tekur við á hún að gefa út fjármálastefnu. Í henni á að koma fram hvernig stefnan standist þau grunngildi og fjármálareglur sem kveðið er á um í lögum. Grunngildin eru sjálfbærni, varfærni, stöðugleiki, festa og gegnsæi. Gildin eru skýrð nánar í lögunum en sem dæmi má nefna að gildið um varfærni á að stuðla að því að hæfilegt jafnvægi sé milli tekna og gjalda.

Fjármálareglurnar eru þrjár. Upptalning þeirra er ansi þurr lesning en innihald þeirra er þeim mun mikilvægara. Fyrsta reglan segir að tekjur ríkis og sveitarfélaga eigi að vera hærri en útgjöldin yfir fimm ára tímabil. Það þýðir að þó að það sé halli á rekstrinum í eitt eða fleiri ár þá þurfi afgangurinn að vera þeim mun meiri hin árin innan þessa fimm ára tímabils. Auk þess má árlegur halli aldrei vera meiri en sem nemur 2,5 prósentum af vergri landsframleiðslu. Verg landsframleiðsla er markaðsvirði fullunninnar vöru og þjónustu sem framleidd er á Íslandi á hverju ári. Árið 2019 var verg landsframleiðsla rúmlega 3.000 milljarðar króna sem þýðir að hallinn af rekstri ríkis- og sveitarfélaga mátti ekki vera meiri en um 75 milljarðar. Það ár var hallinn hins vegar um 46 milljarðar og því innan marka laganna.

 

Upp